Tập huấn về AI trong y tế tại Sở Y tế Tiền Giang

Đào tạo AI trong Y tế – Bước đi chiến lược trong kỷ nguyên số

Trong làn sóng bùng nổ của trí tuệ nhân tạo (AI) trên toàn cầu, ngành y tế Việt Nam đang chủ động nắm bắt cơ hội để chuyển mình mạnh mẽ. Việc đào tạo và ứng dụng AI trong y tế không còn là xu hướng, mà đã trở thành một chiến lược trọng tâm nhằm nâng cao hiệu quả khám chữa bệnh, tối ưu hoá nguồn lực, và cải thiện trải nghiệm chăm sóc sức khỏe cho người dân.

Minh chứng rõ nét cho bước chuyển này là buổi tập huấn chuyên đề về AI tại Sở Y tế Tiền Giang, thu hút hơn 300 cán bộ y tế từ các bệnh viện và trung tâm y tế trên địa bàn tỉnh tham dự. Chương trình được thiết kế bài bản, chuyên sâu và sát thực tế, do Thầy Nguyễn Tiệp – chuyên gia AI từ EVERFLOW trực tiếp hướng dẫn.

Khai phá sức mạnh GenAI từ nền tảng đến ứng dụng

Thông qua chương trình, các học viên không chỉ nắm được tư duy nền tảng về GenAI và mô hình ngôn ngữ lớn (LLM), mà còn được trải nghiệm thực hành xây dựng lệnh (prompt), ứng dụng các công cụ AI vào các tình huống y tế cụ thể như chẩn đoán, phân tích hồ sơ bệnh án, tạo lập báo cáo và tư vấn sức khỏe từ xa.

Khai phá sức mạnh GenAI từ nền tảng

Đào tạo AI trong Y tế: Chuyển đổi không chỉ là công nghệ, mà còn là tư duy

Các chương trình đào tạo AI tại VNPT Khánh Hòa và mới đây nhất tại Sở Y tế Tiền Giang đang cho thấy một tín hiệu rõ ràng: ngành y tế Việt Nam đang nghiêm túc hành động để đưa trí tuệ nhân tạo vào thực tiễn. Không chỉ là những khóa học công nghệ đơn thuần, đây thực sự là các bước chuyển đổi tư duy quy mô lớn, thể hiện qua sự tham gia đông đảo của hơn 300 cán bộ y tế – những người đang trực tiếp gánh vác trách nhiệm chăm sóc sức khỏe cộng đồng.

Mở khóa GenAI – Gieo hạt mầm cho tư duy AI trong ngành y

Phần nội dung “Mở khóa GenAI” đã giúp học viên tiếp cận một cách hệ thống những kiến thức cốt lõi về GenAI và mô hình ngôn ngữ lớn (LLMs). Thay vì chỉ biết sử dụng, các cán bộ y tế được hướng dẫn hiểu sâu về những khái niệm nền tảng như token, attention, và quy trình tạo phản hồi từ prompt – những thứ vốn thường chỉ xuất hiện trong tài liệu kỹ thuật dành cho giới công nghệ.

Điều quan trọng nhất không chỉ là hiểu công nghệ, mà là nhận thức đúng vai trò của mình khi tương tác với AI: một prompt không rõ ràng sẽ dẫn đến kết quả sai lệch, còn một prompt chất lượng cao có thể khiến AI “hóa thân” thành một chuyên gia hỗ trợ đắc lực trong công việc chuyên môn.

Các phần thực hành như:
– Phân tích cụm từ khóa trong phác đồ điều trị,
– Hiểu sơ đồ attention để hình dung cách AI “tư duy” khi trả lời,
– Thử nghiệm viết lại các hướng dẫn y khoa bằng ngôn ngữ dễ hiểu hơn với sự hỗ trợ của AI,
…đã giúp học viên từng bước tháo gỡ rào cản về mặt kỹ thuật, đồng thời xây dựng kỹ năng viết prompt hiệu quả, có mục tiêu và kiểm soát được đầu ra.

1. Bộ công cụ AI ứng dụng trong y tế

Trải nghiệm thực hành đa công cụ: Từ lý thuyết đến ứng dụng thực tiễn

Không chỉ dừng lại ở khái niệm, khóa đào tạo còn tạo điều kiện để học viên trực tiếp trải nghiệm và thực hành với các công cụ AI tiên tiến, được thiết kế phù hợp với nhu cầu ngành y:

• Perplexity AI: được giới thiệu như một “trợ lý học thuật” hiệu quả, giúp truy vấn các hướng dẫn điều trị từ WHO và tài liệu y khoa cập nhật. Trong một bài thực hành, học viên đã sử dụng công cụ này để tìm hiểu 5 loại vaccine mới nhất và tổng hợp thành bảng so sánh, thể hiện năng lực tìm kiếm có chọn lọc và xử lý thông tin chuyên sâu.

• Grok (trên nền tảng X/Twitter): hỗ trợ phân tích xu hướng dư luận và nhận diện nguy cơ thông tin sai lệch trong lĩnh vực y tế. Học viên được giao bài tập phân tích thái độ của cộng đồng đối với chính sách tiêm chủng mới, từ đó hiểu rõ hơn vai trò của truyền thông và công nghệ trong định hình nhận thức xã hội.

• Google AI Studio: là môi trường thử nghiệm lý tưởng để xây dựng các prompt phức tạp, lên ý tưởng thiết kế chatbot tư vấn sức khỏe. Một nhóm học viên đã phát triển mô hình chatbot phòng chống sốt xuất huyết, không chỉ tư vấn triệu chứng mà còn lập kế hoạch nâng cấp chatbot theo từng vùng dịch, cho thấy tầm nhìn ứng dụng dài hạn.

• Qwen 2.5: đóng vai trò như một trợ lý đa năng cho cán bộ y tế – từ dịch thuật tài liệu chuyên môn, viết báo cáo kỹ thuật, cho đến lập trình các công cụ đơn giản. Một nhóm học viên đã sử dụng Qwen để dịch hướng dẫn sử dụng thiết bị xét nghiệm từ tiếng Anh sang tiếng Việt, giúp giảm thiểu sai sót và rút ngắn thời gian triển khai tại tuyến dưới.

Xem thêm: Dải đất chữ S hút các trùm công nghệ, “ông chú” 50 tuổi cắp sách đi học AI | Báo Dân trí

2.Prompt Engineering 101 & 102: Đồng hành với AI hiệu quả

Prompt mạnh – Chìa khóa để khai phá sức mạnh AI trong tay người y tế

Một điểm nổi bật trong khóa đào tạo là việc trang bị cho cán bộ y tế tư duy viết prompt chuyên nghiệp, giúp biến AI từ một công cụ đơn thuần thành đồng nghiệp thông minh thực sự.

Người học không cần giỏi công nghệ thông tin – chỉ cần hiểu rõ bản chất của một prompt mạnh, gồm:

• Context (bối cảnh) rõ ràng,

• Role (vai trò) của AI được giao phó cụ thể,

• Format (định dạng) mong muốn cho câu trả lời,

• Logic mạch lạc trong yêu cầu,

• và Tone (ngữ điệu) phù hợp với tình huống thực tế.

Các khung kỹ thuật như RACE, RTF, hay CoT (Chain of Thought), cùng chiến lược Constraint và Refinement, được giới thiệu như một “hệ ngữ pháp mới” cho thời đại trí tuệ nhân tạo – giúp AI phản hồi sâu sắc, logic và chính xác hơn với từng yêu cầu công việc cụ thể.

Điều này đã tạo ra cú chuyển tư duy trong ngành y tế: từ “thụ động dùng công nghệ” sang chủ động thiết kế đối thoại thông minh với AI.

Ứng dụng thực tế: Viết prompt đúng, AI làm thay 70% phần việc

Các học viên đã nhanh chóng áp dụng kỹ thuật này vào công việc thường ngày:

• Một cán bộ tại Trung tâm Y tế huyện sử dụng khung RACE để yêu cầu AI soạn nội dung truyền thông cho chiến dịch “5K phòng dịch”. Nhờ prompt được cấu trúc bài bản, AI tạo ra nội dung phù hợp với đối tượng người đọc, dễ hiểu và đúng chủ đề, giúp tiết kiệm hơn 70% thời gian soạn thảo.

• Một nhóm khác vận dụng kỹ thuật Few-shot prompting để “dạy” AI cách viết thư mời hội nghị y tế chuyên ngành, từ đó tạo ra các mẫu thư chuẩn mực, trang trọng và đúng ngữ cảnh – điều thường mất nhiều thời gian biên tập trước đây.

3. GenAI trong truyền thông và marketing y tế

AI – Cánh tay đắc lực của bộ phận truyền thông y tế hiện đại

Trong chương trình đào tạo, không chỉ đội ngũ chuyên môn mà cả bộ phận truyền thông y tế cũng được tiếp cận những kỹ năng mới để ứng dụng AI một cách bài bản và sáng tạo.

Các cán bộ được hướng dẫn cách sử dụng AI để:

• Viết bài PR, bài đăng mạng xã hội, và sáng tạo slogan tuyên truyền cho các chiến dịch như tiêm chủng mở rộng, hướng dẫn sơ cứu cơ bản, hay phòng chống dịch bệnh.

• Cá nhân hóa thông điệp chăm sóc sức khỏe như: thư mời khám bệnh, nội dung tư vấn dự phòng, nhắc lịch tiêm chủng hay lịch tái khám – được tự động hoá theo nhóm tuổi, địa phương, thói quen.

• Tạo hình ảnh, infographic và video clip minh họa kiến thức y tế, giúp người dân dễ tiếp cận, dễ nhớ, dễ chia sẻ.

Prompt nâng cao – mở rộng khả năng sáng tạo và phân tích chân thực

Học viên cũng được giới thiệu các kỹ thuật prompt nâng cao như:

• Self-consistency: yêu cầu AI tự kiểm tra và cải tiến phản hồi trước khi trả lời cuối cùng.

• Generated knowledge: khuyến khích AI tự sinh tri thức nền trước khi phản hồi.

• Tree of thoughts: cho phép AI “suy nghĩ phân nhánh” và so sánh nhiều hướng giải quyết khác nhau – như một cuộc brainstorm nội tại.

Các kỹ thuật này giúp AI không chỉ tạo nội dung sáng tạo, mà còn phân tích các vấn đề sức khỏe với góc nhìn đa chiều và chân thực hơn.

Truyền thông không còn một chiều – mà là chiến lược theo đối tượng

Một nhóm học viên đã áp dụng kiến thức học được để:

• Thiết kế kế hoạch truyền thông phòng chống sốt rét cho một xã vùng sâu.

• AI được yêu cầu phân tích đặc điểm dân cư theo từng nhóm – thanh niên, phụ nữ mang thai, người cao tuổi – và đề xuất các nội dung phù hợp cho từng nhóm này.

• Kết quả là một kế hoạch truyền thông đa kênh, nhiều định dạng, gần gũi mà thuyết phục, có thể triển khai ngay ở cơ sở.

4. GenAI hỗ trợ phân tích dữ liệu y tế

AI – Trợ lý phân tích dữ liệu đắc lực của cán bộ y tế

Từ các dữ liệu thực tế tại đơn vị, cán bộ y tế đã được trực tiếp học và thực hành cách sử dụng GenAI để xử lý và khai thác thông tin y tế hiệu quả:

• Tóm tắt báo cáo nhanh chóng: số lượt khám, tiêm chủng, phân loại bệnh, vùng có nguy cơ bùng phát.

• Phân tích xu hướng dịch tễ: phát hiện tỷ lệ bỏ khám, vùng có tỉ lệ tiêm thấp, nhóm dân số có nguy cơ cao.

• Tạo mã lệnh để tự sinh bảng biểu, biểu đồ dễ hiểu trên Excel hoặc bằng ngôn ngữ Python, tiết kiệm nhiều giờ xử lý thủ công.

• Diễn giải kết quả phân tích một cách dễ hiểu để hỗ trợ lãnh đạo đưa ra quyết định kịp thời và đúng trọng tâm.

Ứng dụng thực tế: Phân tích dịch sốt xuất huyết bằng GenAI

Trong phần thực hành, một nhóm cán bộ đã mô phỏng dữ liệu bệnh sốt xuất huyết theo từng tuần và khu vực. Họ sử dụng GenAI để:

• Nhập liệu số ca bệnh và yêu cầu AI phân tích vùng có tốc độ lây lan nhanh nhất.

• GenAI lập tức tạo bảng, biểu đồ, và đề xuất phân tích theo thời gian thực.

• Kết quả giúp xác định trọng điểm ưu tiên phân bổ vaccine và truyền thông phòng bệnh cho tháng tiếp theo.

Từ dữ liệu đến hành động: AI giúp ra quyết định nhanh, sát thực tiễn

Khả năng xử lý dữ liệu linh hoạt và tạo phân tích có chiều sâu đã giúp cán bộ y tế hiểu rõ hơn về mô hình bùng phát dịch, hiệu quả chiến dịch tiêm chủng, và các điểm nghẽn trong tiếp cận dịch vụ y tế.

AI không thay thế cán bộ y tế, mà trở thành một trợ lý thông minh giúp dữ liệu “biết nói” – biến báo cáo khô khan thành công cụ hành động rõ ràng, nhanh chóng và chính xác.

5. Đạo đức, bảo mật, và triển khai AI bền vững

Tổng Kết Khóa Đào Tạo AI tại Sở Y tế Tiền Giang: Chủ động – An toàn – Thực tiễn

Khóa đào tạo AI do Thầy Nguyễn Tiệp trực tiếp giảng dạy tại Sở Y tế Tiền Giang đã đánh dấu một bước ngoặt quan trọng trong chuyển đổi số tuyến tỉnh. Hơn 300 cán bộ y tế từ các trung tâm, bệnh viện, phòng ban đã không chỉ được trang bị kiến thức mà còn thực hành thực tế, giúp AI trở thành công cụ làm việc hàng ngày – không xa vời, không phức tạp, mà rất gần gũi và hữu ích.

An toàn là nguyên tắc nền tảng khi triển khai AI trong y tế

Kết thúc khóa học, Thầy Tiệp đặc biệt nhấn mạnh các nguyên tắc sống còn khi ứng dụng AI:

• Không sử dụng dữ liệu y tế thật trên các nền tảng AI mở.

• Không tin tuyệt đối vào kết quả AI – phải kiểm tra, hiệu chỉnh trước khi áp dụng lâm sàng.

• Cần có chiến lược nhóm ứng dụng AI: lựa chọn đúng quy trình, chia sẻ kinh nghiệm, tổ chức đào tạo nội bộ định kỳ.

Một bảng khuyến nghị 6 tiêu chí để triển khai AI an toàn đã được giới thiệu, bao gồm:

AI đã giúp cán bộ y tế làm được gì? – Thực chiến, không lý thuyết

Mỗi học viên đã tự tay tạo prompt, gọi lệnh, xử lý dữ liệu thực tế, chứ không chỉ học lý thuyết. Đây chính là giá trị cốt lõi của chương trình – biến AI thành công cụ phục vụ thực tế từng vị trí công việc:

• Phòng Kế hoạch tổng hợp dùng AI để dự báo số lượng bệnh nhân nội trú theo mùa, giúp phân bổ nhân sự hiệu quả hơn.

• Khoa Truyền thông giáo dục sức khỏe xây dựng kế hoạch tuyên truyền 6 tháng, thiết kế bài viết và hình ảnh, với sự hỗ trợ từ GenAI.

• Nhân viên các trạm y tế dùng AI để tóm tắt số liệu tiêm chủng, số ca bệnh theo vùng, soạn nội dung truyền thông “5K” hay thư mời khám.

• Một nhóm sử dụng Tree of Thoughts để lên ý tưởng kế hoạch phòng chống sốt rét theo từng nhóm dân cư đặc thù: trẻ nhỏ, người già, phụ nữ có thai.

Kết luận: AI không thay thế con người – mà khuếch đại năng lực đội ngũ y tế

Khóa học đã để lại một nhận thức quan trọng: AI không phải mối đe dọa, mà là “đồng nghiệp mới” của mỗi cán bộ y tế.

“Người y tế không cần biết lập trình – chỉ cần biết đặt câu hỏi đúng. AI sẽ giúp trả lời, hỗ trợ, và đồng hành trong từng quyết định chuyên môn.” – Thầy Nguyễn Tiệp

Xem thêm : Thầy Nguyễn Tiệp Chia Sẻ Giải Pháp Đột Phá về Trí Tuệ Nhân Tạo Trong Quản Lý Y Tế tại Bình Định – EVERFLOW

Đo Lường Hiệu Quả – Hướng Tới Triển Khai Diện Rộng

Hiệu quả thấy rõ – AI tiết kiệm thời gian, nâng tầm chất lượng

Ngay sau khóa đào tạo, hơn 300 cán bộ y tế tỉnh Tiền Giang phản hồi tích cực về tính ứng dụng của AI:

• Tiết kiệm trung bình 50–70% thời gian trong các công việc như:

  • Làm báo cáo định kỳ, tổng hợp số liệu

  • Soạn thảo văn bản hành chính

  • Thiết kế nội dung truyền thông y tế

• Tăng tính chính xác và hệ thống hóa trong phân tích số liệu, dự báo xu hướng bệnh tật, lập kế hoạch tiêm chủng.

Một số đơn vị thí điểm đã tích hợp AI vào quy trình làm việc hằng ngày, từ dự báo số bệnh nhân nội trú đến thiết kế chiến dịch truyền thông theo từng nhóm dân cư.

Đề xuất nhân rộng mô hình: Hướng đến Bến Tre – Đồng Tháp – Vĩnh Long

Nhận thấy hiệu quả thiết thực, các tỉnh như Bến Tre, Đồng Tháp, Vĩnh Long đã bày tỏ mong muốn tổ chức các chương trình tương tự. Sở Y tế Tiền Giang cũng khuyến nghị nên hình thành một “Mạng lưới cán bộ y tế ứng dụng AI” để chia sẻ bài học, mô hình và hỗ trợ kỹ thuật giữa các tỉnh.

Đề xuất sáng tạo từ học viên: AI – trợ lý trong đào tạo nhân lực y tế

Một nhóm học viên chủ động đề xuất ý tưởng đột phá: ứng dụng AI trong đào tạo cán bộ mới, cụ thể là:

• Tạo dữ liệu giả lập tình huống khẩn cấp (cấp cứu, ngộ độc tập thể, thiên tai dịch bệnh…)

• Dùng AI để dựng tình huống mô phỏng phản xạ y tế, cho phép cán bộ luyện tập kỹ năng quyết định nhanh.

• Kết hợp công nghệ VR/AR và GenAI để đào tạo lâm sàng từ xa.

Ý tưởng này nếu được đầu tư phát triển có thể trở thành một công cụ đào tạo thế hệ mới, đặc biệt hữu ích tại các vùng sâu, vùng xa còn hạn chế điều kiện thực hành.

Kết luận: AI – “trợ lý thầm lặng” cho hệ thống y tế hiện đại

Đào tạo AI trong y tế không còn là xu hướng, mà là bước chuyển tất yếu để tiến tới nền y tế thông minh – linh hoạt – nhân văn.

Khi người y tế làm chủ AI, họ không chỉ tiết kiệm thời gian, mà còn nâng tầm chuyên môn, tăng năng suất, và đưa ra quyết định chính xác hơn – nhanh hơn.

Từ truyền thông, hành chính, phân tích dữ liệu, đào tạo cho đến điều hành – AI có thể trở thành “trợ lý thầm lặng”, đồng hành với người y tế trong từng thao tác và từng quyết định.

Sự kiện tại Tiền Giang đã trở thành hình mẫu tiêu biểu, mở ra con đường mới cho chuyển đổi số ngành y tế Việt Nam – nơi mỗi cán bộ y tế không chỉ giỏi chuyên môn, mà còn thành thạo công nghệ, nhân văn trong phục vụ và chủ động trong kỷ nguyên số.